امروز در بروکسل روز مهمی برای افغانستان است.

وزیران خارجۀ ناتو، شرکایشان در ماموریت حمایت قاطع و نیز صلاح الدین ربانی وزیر خارجۀ افغانستان در مورد چگونگی تقویت امنیت افغانستان بحث میکنند.

ینس ستولتنبرگ منشی عمومی ناتو لحظات قبل در آغاز این نشست گفت که وضعیت امنیتی افغانستان با چالشهای رو به روست ولی افزود که ناتو در کنار نیروهای امنیتی افغانستان خواهد ایستاد.

ستولتنبرگ گفت افغانستان را در بخشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی کمک خواهند کرد.

ناتو در کنار نیروهای امنیتی افغانستان خواهد ایستاد

وی افزود:

" ما ىر مورد ادامه مأموریت حمایت قاطع فراتر از سال ۲۰۱۶ و نیز حمایت مالی از نیروهای امنیتی افغانستان در سالهای بعدی، همچنان همکاری سیاسی با افغانستان بحث میکنیم تا مردم این کشور را در بخشهای امنیت، حقوق بشر و حاکمیت قانون همکاری کنیم."

پس ازین سخنان آغازین ستولتنبرگ، وزیران گفتگو های شان را به دور از حضور خبرنگاران ادامه دادهاند.

باید یادآور شوم که نشست بروکسل زمینه ساز نشست سران ناتو در وارسا است که تا کمتر از دو ماه دیگر برگزار خواهد شد.

قرار است محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان نیز درین نشست اشتراک کند.

ستولتنبرگ گفته است که هدف اصلی ناتو تقویت نیروهای امنیتی دفاعی افغانستان است تا این اطمینان حاصل شود که افغانستان دوباره به مکان امن برای ترویستان بینالمللی مبدل نشود.

یک مقام وزارت خارجه پاکستان گفته است برای از سرگیری تلاشهای صلح حکومت افغانستان باید برای طالبان امتیاز قایل شود.

عزیز احمد چاودری معین وزارت خارجه پاکستان به خبرگزاری رویترز گفته است که حکومت افغانستان همزمان با این باید از پیش روی طالبان در جبهات جنگ جلوگیری کند.

چاودری میگوید، تلاشهای صلح زمانی نتیجه خواهد داد که نیروهای امنیتی افغان پیشروی طالبان را محدود سازند و طالبان این را بدانند که نسبت به میدان جنگ در میز مذاکرات صلح امتیاز بیشتر به دست می آورند.

درین حال حکومت افغانستان تاکید دارد که اسلام آباد باید برضد طالبان اقدامات عملی کند.

از سوی دیگر سخنگوی وزارت خارجۀ پاکستان دیروز گفت، افغانستان نباید مسئولیت مشکلاتش را به دوش اسلام آباد باندازد.

خبر پیوستن گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی با حکومت افغانستان در این روزها به فضای سیاسی اینکشور رنگ دیگر دادهاست.

نماینده پیشین امریکا در امور افغانستان و عراق، از حکمتیار و دیگر کسانیکه به گفته وی در ویرانی کابل دست داشتند خواست که از ملت افغانستان معذرت بخواهند.

زلمی خلیل زاد به روز جمعه در حاشیه جشن فراغت شماری از محصلان پوهنتون امریکایی در صحبت با خبرنگاران در کابل گفت که اشتباهات که آنها انجام دادهاند ثبت تاریخ است بناءً نباید از خواستن معذرت هراس و یا شرم داشته باشند.

کسانیکه در ویرانی کابل دست داشتند باید از ملت افغانستان معذرت بخواهند.

وی گفت:

" کسیکه مخالف ارزشهای افغانستان نو بود و در مقابل آن میجنگید، امروز حاضر است که این ارزشها را قبول کند به نظر من از نگاه پرنسیب یک موضوع مثبت است. اما گپ پنهان نیست که اشتباه کردند چون تاریخ و کتابها پر است. من آقای حکمتیار و دیگر کسانیکه در خرابی کابل دست داشتند تشویق میکنم که از مردم افغانستان پوزش بخواهند."

آقای خلیل زاد گفت، اینکه گلبدین حکمتیار میخواهد با حکومت افغانستان یکجا شود یک گام خوب است، اما حکومت افغانستان و دوستانش باید متوجه باشند که این تغییر حقیقی است و بازی در عقب آن جریان ندارد.

این در حالیست که مسوده ابتدایی موافقتنامه صلح میان هیئت مذاکره کننده حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار و شورای عالی صلح اخیراً به امضا رسید.

به گفته مقامهای افغان یک نسخه این این مسوده به رئیس جمهور اشرف غنی و یک نسخه دیگر آن به گلبدین حکمتیار فرستاده شدهاست.

تا هنوز روشن نیست که سند نهایی چه زمانی از سوی رئیس جمهور غنی و حکمتیار به امضا میرسد.

در این میان شماری از فعالان جامعه مدنی افغانستان میگویند اگر حکومت واقعاً ممثل اراده مردم است باید یک هیئت حقیقت یاب را تعیین کند تا روشن شود که چه کسانی در جنایات گذشته افغانستان دخیل بودند.

عزیز رفیعی رئیس مجتمع نهادهای جامعه مدنی افغانستان در صحبت با رادیو آزادی در مورد چنین میگوید:

عزیز رفیعی رئیس مجتمع نهادهای جامعه مدنی افغانستان

" من فکر میکنم این یک بحث بسیار بزرگ حقوقی و جزایی است و دولت افغانستان مکلف است در این راستا هیئتهای حقیقت یاب نسبت به این قضیه تعیین بکند و سنجیده شود که چه کسانی در مسایل گذشته در افغانستان دخیل بودند تا بتواند یک بحث کلان جزایی را در کشور حل بکند."

بحث معذرت خواهی از مردم افغانستان بخاطر اشتباهات که از سوی برخیها در اینکشور صورت گرفته در حالی مطرح میشود که جنرال دوستم معاون اول رئیس جمهور اشرف غنی زمانیکه به عنوان معاون انتخاب شد با نشر اعلامیه از کار های که در گذشته انجام داده بود، معذرت خواست.

عزیز رفیعی رئیس مجتمع نهادهای جامعه مدنی افغانستان همچنان میگوید تا زمانیکه به عدالت در کشور رسیدگی نشود و بحث کسانیکه در جنایات گذشته در کشور دست داشتند از سوی حکومت به گونه جدی پیگری نشود مردم نمیتواند بالای این نظام باور کند.

گزارش: فریبا واحدی

قرار است فردا شنبه یک سمپوزیم تحت نام" توانمند سازی زنان، دست آورد و چالش ها" در وزارت خارجه افغانستان برگزار گردد.

خیر الله آزاد معاون سخنگوی وزارت خارجه افغانستان گفت که هدف از برگزاری این سمپوزیم تقویت نقش زنان در جامعه و چگونگی حمایت جامعه بینالمللی از زنان افغان میباشد.

فریبا واحدی خبرنگار رادیو آزادی در کابل در مورد با آقای آزاد مصاحبه کرده و از وی در مورد برگزاری این سمپوزیم پرسیده است...

درین برنامه از مجله آزادی داریم: سخن هفته پیرامون بی مسئولیتی در عدم مراعات ساعات کاری و گریز از دفتر که در مقایسه با پروسیجر کاری در جاپان بسیاری از ما پای گریز هستیم و جاپانی ها نه تنها پای گریز نیستند، بلکه هر روز اضافه تر از ساعت کاری در محل کار میمانند. داستانی با عنوان (مرد نگران) از حسادت ها و عدم تحمل فرد سوم میان زن و شوهرکه در مواردی باعث نگرانی است و امکان عواقب ناگوار آن مطمع نظر است. دیکلمۀ یک پارچه ادبی به صدای یک شنونده بپاس ارج گذاشتن به خواست شنوندهها آنرا نشر میکنیم، گزارش فرهنگی از ولایت بلخ داریم در یاد هانی از نگرانی های برخاسته از کاهش فرهنگ کتاب خوانی و کم بها دادن مطالعه از سوی شماری از مردم، از گل یاد میکنیم که فصل گل است و این انکشاف در تربیه گل در کشور چگونه و از کدام زمان رایج شد و درد دل گلبازهای گلفروش را میشنویم، و اگر فرصت بود آهنگ هفته!

تهیه و نگارش : فیض الله قرداش

بیش از ۳۰۰ خانواده که ۸ ماه قبل از اثر جنگ و نا امنیها در ولسوالی کوهستانات خانه و کاشانهشان را ترک نموده و به شهر سرپل پناه آورده اند دولت را مورد انتقاد قرار داده میگویند بیشتر از ۸ ماه میشود که مناطق آنان در کنترول مخالفین مسلح دولت قرار دارد،اما از سوی دولت در زمینۀ بازپسگیری آن کدام اقدام جدی صورت نگرفته است.

تعدادی از این بیجا شدهها به رادیو آزادی گفتند که بیشتر از هشت ماه میشود که ساحات وسیع کوهستانات توغان، چراس، کچن و از تراب و قریه های خمدان، ده سرخ، خوال، پسنی، جرغان، تاجکان و برخی ساحات ولسوالیهای سوزمه قلعه، سانچارک و صیاد در تصرف مخالفین مسلح دولت قرار دارد.

یکتن از باشندگان قریه جرغان ولسوالی کوهستانات سرپل که نخواست نامی از وی گرفته شود به رادیو آزادی گفت:

"هشت ماه میشود که ما از خانه و کاشانۀ خود دور استیم تابکی در فضای گرم و سوزان زندگی کنیم. ارگانهای دولتی هیچ در قصه ما نیست ولسوالی ما بدست طالب است. زندگی به سختی تیر میشود."

این بیجا شده کوهستانات سرپل هم چنان میگوید که تا هنوز دولت قادر نشدهاست غیر از مرکز سرپل دیگر ولسوالیها را از وجود مخالفین مسلح تصفیه و پاکسازی کند.

وی از دولت میخواهد بیجا شدهها باید به جاهای اصلیشان برگردانده شوند:

"تقاضای ما از دولت همین است ولسوالی کوهستانات را تصفیه کند ما به قریه جات خود برویم."

اما محمد نعیم اندرابی سرپرست قوماندانی امنیه سرپل که به تازه گی به صفت آمر امنیت این ولایت تعیین شدهاست می گوید: عملیات نیروهای امنیتی به هدف تصفیه ولسوالیهای نا امن سرپل از وجود مخالفین مسلح جریان دارد و به زودی ولسوالی کوهستانات دوباره در کنترول دولت خواهد آمد.

وی گفت:

"در روزهای آینده در نظر است به منظور باز پسگیری ولسوالی کوهستانات این ولایت عملیات تصفیوی رابه نام عیار راه اندازی نمائیم که در آن صورت مشکل بیجا شدهها حتماً حل خواهد شد."

بر اساس اظهارات نمایندگان بیجا شده ها، ولسوالی کوهستانات که در ماه عقرب سال گذشته به دست مخالفین سقوط کرد در اثر آن بیش از ۳۰۰ خانواده از قریههای ولسوالی کوهستانات به شهر سرپل بیجا شده و در وضعیت بد بسر میبرند.

این در حالیست که روز گذشته مسئولان امنیتی سرپل از بهبود وضعیت امنیتی این ولایت نسبت به یک هفته قبل به رسانهها خبر داده بودند، اما شماری از مردم محل به رادیو آزادی گفتند که مخالفین مسلح دولت ساعت شش شام روز گذشته بالای پوستههای پولیس حمله کرده درگیری تا صبح روز جمعه ادامه داشت.

به گفته آنان در این درگیری که در فاصله ۱۰کیلومتری مرکز ولسوالی سوزمه قلعه رخداد سه پوسته نیروهای امنیتی به شمول چندین تانک زرهی، رینجر، سلاح و مهمات به دست مخالفین مسلح دولت افتاده است.

مسئولان امنیتی سرپل با تایید این خبر گفتند که با رسیدن نیروهای کمکی به محل این پوستهها دوباره توسط نیروهای امنیتی اشغال شده و همین اکنون تحکیمات پوستهها و اکمالات از سوی دولت جریان دارد. ولی از تلفات هر دو طرف تا به حال جزئیات در دست نیست.

گزارش: محمد عالم رحمانیار

خانه احزاب سیاسی، نهادهای مدنی و اجتماعی افغانستان میگوید که با تقویت نقش احزاب سیاسی حکومت میتواند انتخابات شفاف برگزار کند و در نتیجه یک پارلمان پاسخگو برای مردم این کشور به میان آید.

محمد عمر عیار رئیس این نهاد روز جمعه در صحبت با رادیو آزادی گفت، حکومت و ولسی جرگه افغانستان باید هر چه زودتر طرح موارد اصلاحی اصلاح نظام انتخابات را تصویب و توشیح کند.

آقای عیار گفت که خواست بیشتر احزاب سیاسی در کشور اینست که در انتخابات نقش آنان تقویت شود.

وی گفت:

" بیشتر احزاب با تأکید میخواهند که نقش شان برجسته شود و نظام انتخابات به سیستم مختلط و رای قابل انتقال باشد که بتوانند احزاب سیاسی در کمپاین بیشتر حضور و کار کنند و اکثریت مردم افغانستان بیایند و رای دهند."

در طرح ده مادهیی اصلاح نظام انتخاباتی آمده است که در سیستم انتخابات چنان تغییر به میان آید که سبب شرکت گسترده احزاب سیاسی گردد و از سوی هم در حکومت افغانستان زمینه برای نقش تاثیر گذار این احزاب مساعد گردد.

به اساس این طرح که رای در آن قابل انتقال است در میان ۲۵۰ کرسی ولسی جرگه، ده کرسی برای کوچیان، یک کرسی به اهل هنود، یک ثلث کرسیها به احزاب سیاسی و متباقی به کاندیدان مستقل اختصاص داده شدهاست.

به اساس گزارشها، در حال حاضر بیش از صد حزب سیاسی در افغانستان فعال و ثبت وزارت عدلیه کشور میباشد.

در این میان کمیسیون عدلی و قضایی ولسی جرگه افغانستان میگوید که طرح اصلاح نظام انتخاباتی بخاطر نظریات و آوردن تعدیلات به کمیسیونهای دوازده گانه این جرگه فرستاده شدهاست.

محمد حسن شریفی بلخابی رئیس این کمیسیون گفت:

" قانون در ولسی جرگه آمد در کمیسیون عدلی و قضایی دو روز روی آن کار کردیم و تعدیلات لازم وارد کردیم و به کمیسیونها فرستادیم. تاکنون نظریات کمیسیونها به کمیسیون ما نرسیده وقتی که برسد روی آن جلسه مشترک میگیریم و بعد در مجلس عمومی به رای گیری گرفته میشود."

با این همه شماری از رهبران و اعضای احزاب سیاسی افغانستان از طرح اصلاح نظام انتخاباتی استقبال میکنند.

شاه محمود پوپل رئیس حزب ملی اسلامی صلح افغانستان میگوید که بخاطر داشتن یک حکومت و پارلمان سالم، انتخابات شفاف و ایجاد ادارات پاسخگو برای مردم به عملی شدن این طرح نیاز مبرم است.

قدرتهای غربی که توافق اتمی با ایران را ترتیب دادند میگویند: شرکتهای خصوصی تجارتی نباید از تجارت قانونی با جمهوری اسلامی خود داری کنند.

ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، جرمنی و اتحادیه اروپا در یک اعلامیه که دیروز پنجشنبه به نشر رساندند گفتند که طبق توافق سال گذشته ایران سزاوار سهولت در تحریمها میباشد.

در اعلامیه گفته شده که این سهولت شامل شدن دوباره بانکهای اروپایی را در تجارت ایران در بر میگیرد.

در اعلامیه آمده است که این کشورها مانع فعالیتهای مجاز تجارتی با ایران نخواهند شد.

به اساس توافق سال گذشته، ایران برنامههای اتمی خود را محدود میسازد و در برابر آن کشورهای غربی تحریمها را علیه این کشور کمتر میکنند.

چهارده عضو یک خانواده به شمول زنان و کودکان در انفجار ماین کنار جاده در ولسوالی بغلان مرکزی ولایت بغلان کشته و زخمی شدند.

محب الله کوهستانی قوماندان امنیه ولسوالی بغلان مرکزی به رادیو آزادی گفت این انفجار شام روز پنجشنبه در اثر برخورد یک موتر مسافربری نوع سراچه با ماین جاسازی شده از سوی مخالفین دولت رخ داده و در آن یازده فرد ملکی به شمول پنج طفل، دو خانم و چهار مرد کشته و سه طفل دیگر زخمی شدند.

داکتران شفاخانه بغلان مرکزی گفته اند که حالت دو تن ازین زخمیها وخیم میباشد.

ستراتفور کامنتری

نشریۀ ستراتفور کامنتری مینویسد که رئیس جمهور افغانستان در نشست اخیر گروه هماهنگی چهار جانبه در اسلام اشتراک نکرد چون به نا آرامیهای داخلی روبرو میباشد و امیدوار است که حمایت مردمی خود را وسیع تر سازد.

نشریۀ میافزاید که پنجمین نشست گروه هماهنگی چهار جانبه که متشکل از افغانستان، پاکستان، امریکا و چین میباشد روز چهارشنبه گذشته در اسلام آباد دایر شد تا پایان دادن به جنگ در افغانستان را بررسی کند.

اما طالبان افغان در این نشست چهار جانبه که اصلاً این میکانیزم برای فراخواندن آنها به مذاکرات صلح تشکیل شدهاست، چون چهار نشست قبلی دیگر حضور نیافتند و حکومت افغانستان هم کدام هیئت بلند پایه به این نشست نفرستاد.

نشریه میافزاید که در نگاه اول عجیب به نظر میرسد که چرا افغانها به یک نشستی که برای پایان دادن جنگ در کشور آنها تشکیل شدهاست یک هیئت بلند رتبۀ خود را نفرستادند. ولی یک سخنگوی رئیس جمهور افغانستان پاکستان را در این مورد مقصر دانست.

ستراتفور کامنتری میافزاید که روابط کابل و اسلام آباد هیچگاهی نیرومند نبوده و سخنگوی رئیس جمهور افغانستان گفت که به رسم احتجاج بر متردد بودن پاکستان در اقدامات علیه طالبان در این گفتگو ها اشتراک نمیکنند.

ستراتفورکامینتری میافزاید: هرچند این ادعا واقعیت دارد چون سرتاج عزیز مشاور امور خارجی پاکستان پذیرفته است که این کشور میزبان اعضای طالبان و خانوادههای آنها میباشد ولی دلیلی که افغانستان برای امتناع از حضور برجستۀ خود در گفتگوهای اخیر تقدیم کرد بنوشتۀ نشریه میان تهی است. چون سالها است که کابل اسلام آباد را به پناه دادن به طالبان و فرستادن آنها به افغانستان متهم میسازد.

نشریه مینویسد که برای رئیس جمهور اشرف غنی برآورده ساختننیازمندیهای رای دهندگان که آیندۀ سیاسی وی را مشخص میسازند اولویت دارد.

ستراتفور کامنتری میافزاید که رئیس جمهور اشرف غنی برای تقویت پایگاه مردمی خود در این اواخر یک سخنرانی تند ایراد کرد و در آن از پاکستان بخاطر عدم همکاری در تلاشهای صلح انتقاد نمود.

رئیس جمهور غنی وعده نمود که از این پس تلاشهای خود در برابر شورشیان را دو برابر میسازد و عدم حضور هیئت بلند رتبۀ افغانی در گفتگوهای روز چهارشنبه در اسلام آباد این وعده را بیشتر اعتبار میبخشد.

اندیپندنت

روزنامۀ اندیپندنت یک مطلب در بارۀ وضعیت مهاجران در فنلند نشر کردهاست.

روزنامه در یک عنوان درشت خود نوشته است که فنلند میگوید که افغانستان، سومالیا وعراق کشورهای امن برای برگشت مهاجران میباشند.

اندیپندنت میافزاید که فنلند شرایط پذیرفتن پناهجویان از افغانستان، عراق و سومالیا را شدیدتر ساخته میگوید منبعد اجازۀ سکونت به دلیل حمایت بشری در این کشور برای آنها داده نخواهد شد چون وضعیت امنیتی در این سه کشور بهبود یافته است.

اندیپندنت میافزاید که طبق رهنمود جدید ادارۀ خدمات مهاجرین فنلند، وضعیت امنیتی این سه کشور تا اندازۀ بهتر شدهاست که امکان دارد پناهجویان به کشورهای اصلی شان برگشتانده شوند.

احصائیه ادارۀ خدمات مهاجران فنلند نشان میدهد که امسال بیشترین تعداد مهاجران از عراق و افغانستان به این کشور رفته اند ولی شمار مهاجران افغان در دو ماه اخیر کاهش یافته است.

سال گذشته بیش از پنج هزار مهاجر از افغانستان و بیست هزار از عراق در فنلند درخواست پناهندگی دادهاند.

معاون اداره شرکت هوایی مصر به شبکه تلویزیون ( سی ان ان) امریکا گفته است که پارچه های طیارۀ شرکت هوایی مصر، پیدا شدهاست.

این طیاره بر فراز آبهای مدیترانه ناپدید شده بود.

همزمان با این، شبکه تلویزیون العربیه مربوط به عربستان سعودی گزارش داد که اجساد قربانیان سقوط طیاره مصری در محل حادثه بدست آمدهاند.

این تحولات چند ساعت پس از آن اعلان میشود که نیروهای نظامی یونان گفتند، پارچه های طیاره را که فکر میکنند از شرکت هوایی مصر باشد،در نزدیکی جزیره کریتی پیدا کردهاند.

طیاره ایجیپت ایرلاین شماره( ام ۸۰۴) از پاریس عازم قاهره بود که سقوط کرد.

در واشنگتن قصر سفید میگوید که هنوز پیش از وقت است تا دلیل سقوط این طیاره را مشخص سازیم.

اما عدۀ از مقامات مصری میگویند، احتمال دارد که این یک حمله تروریستی باشد و فهرست مسافران این طیاره تحت بررسی قرار دارد تا آیا نام کدام تروریستی در جمع سرنشینان این طیاره موجود است و یا نه؟

قبل از آن، فرانسو اولاند رئیس جمهور فرانسه گفت، در مورد علت سقوط طیاره هیچ گونه فرضیه رد و یا تایید شده نمیتواند.

۶۶ نفر شامل ۵۶ مسافر و ۱۰ عمله پرواز سرنشینان این طیاره را تشکیل میدادند.

این طیاره به ارتفاع یازده هزار و سه صد متر بالاتر از سطح بحر در فراز آبهای مدیترانه در پرواز بود که از صفحه رادار ناپدید شد.

مقامات هوایی ملکی یونان گفتند، کنترول کنندگان ترافیک هوایی چند دقیقه پیش از حادثه با پیلوت طیاره صحبت کرده و همه چیز عادی به نظر میرسید.

اماپس از آن، پانوس کمنوس وزیر دفاع یونان گفت که این طیاره پیش از سقوط دودور نگهانی زده است. نخست به زاویه ۹۰ درجه به سمت چپ و بعد آن به زاویه ۳۶۰ درجه به سمت راست دور خورده است. به گفته وزیر دفاع یونان طیاره پیش از اینکه از صفحه رادار ناپدید شود، هفت هزار متر ارتفاع داشت.

روسیه میگوید، حاضر است با کاهش تعزیرات بر طالبان در روند صلح افغانستان همکاری کند.

سخنگوی وزارت خارجه روسیه به خبرگزاری ایتارتاس گفته است که کشورش حاضر است تا در ارتباط به کاهش تعزیرات بر طالبان مسلح از خود نرمش نشان دهد به شرط که در تناقض با منافع ملی افغانستان نباشد.

ماریا زخاروا همچنان در مورد وضعیت کنونی افغانستان بخصوص مناطق شمال این کشور ابراز نگرانی کرد زیرا طالبان در شمال افغانستان شماری از ولسوالیها را در اختیار دارند و به گفته وی از آنجا مناطق تحت تسلط حکومت را مورد حملات مرگبار قرار میدهند.

خانم زخاروا افزود، تلاشهای قبلی صلح با طالبان بطور خاص کوششهای گروه هماهنگ کننده چهار جانبه تا هنوز به کدام نتیجه نرسیدهاست.

خبرگزاری ایتارتاس روسیه از سخنگوی وزارت خارجه این کشور نقل قول کرده که میگوید، روسیه برای تقویت روند صلح افغانستان آمادۀ کمک است، اما او نگفت که اگر تلاشهای چین و امریکا نتیجه ندهد، روسیه دست به چه اقداماتی خواهد زد تا صلح در افغانستان تامین شود.

وزارت خارجه روسیه در حالی در پروسه صلح افغانستان پیشنهاد همکاری میدهد که روز چهارشنبه نمایندگان افغانستان، پاکستان، چین و امریکا در اسلام آباد نشست پنجم گروه هماهنگ کننده چهار جانبه را برگزار کردند که تاکنون کدام فیصله مهم آن اعلان نشدهاست.

ماریا زخاروا سخنگوی وزارت خارجه روسیه

ماریا زخاروا سخنگوی وزارت خارجه روسیه در ادامه صحبت خود با رسانههای این کشور گفتگو های اخیر صلح بین حزب اسلامی و حکومت افغانستان را یک پیشرفت مثبت خواند و اما به گفته وی این گروه در آشتی با حکومت افغانستان، همراه طالبان کدام موقف مشترک ندارد.

همزمان با این، ضمیر کابلوف دیپلومات ارشد و نماینده خاص رئیس جمهور روسیه برای افغانستان، در صحبت با خبرگزاری انترفکس گفت که مصالحه سیاسی و نظامی بین حزب اسلامی و حکومت افغانستان در وضعیت کنونی این کشور کدام تغییر را به میان نمی آورد. اما ایالات متحدۀ امریکا و ناتو میگویند، آنها از پیشرفت در گفتگو ها بین حکومت و حزب اسلامی استقبال میکنند.

امریکا به حفظ هزاران نیرویش در افغانستان در جریان امسال و فراتر از آن متعهد است.

جان کری وزیر خارجۀ امریکا این سخن را در جریان نشست خبری در بروکسل مرکز بلجیم شام روز پنجشنبه گفت:

" ما پیشرفت ماموریت حمایت قاطع و نیاز به ادامۀ کمک مالی با نیروهای امنیتی افغانستان را بررسی می کنیم. همچنان طرح روی دست است که به اساس آن حضور جدید و انعطاف پذیر خود را در منطقه فراتر از سال ۲۰۱۶ بررسی می کنیم. تأکید می کنم که امریکا به نگهداشتن ۹۸۰۰ سربازش در قسمت اعظم امسال در افغانستان متعهد است و این که بعد از آن ۵۵۰۰ تن از نیروهایش را درین کشور نگه دارد که ۳۴۰۰ تن به انجام مسوولیت های ناتو گماشته خواهند شد."

ىر حال حاضر، بیش از ۱۲ هزار سرباز از حدود ۴۰ کشور در چوکات ماموریت حمایت قاطع در افغانستان فعالیت دارند، ماموریتی که در بهار سال ۲۰۱۵ میلادی آغاز شده بود.

کری افزود که امروز جمعه با همتایانش از ناتو و نیز شرکای ناتو در مأموریت حمایت قاطع درینموارد بیشتر صحبت خواهد شد.

صلاح الدین ربانی وزیر خارجۀ افغانستان هم در دومین روز و آخرین روز این نشست با آن ها خواهد بود.

پیش ازین، دوگلاس لوت نمایندۀ ایالات متحده امریکا در ناتو در نشست روز چهارشنبه گفت که ماموریت ناتو در افغانستان هنوز تکمیل نشده و پایان نیافته است.

او نیز گفت که ادامه ماموریت حمایت قاطع فراتر از سال ۲۰۱۶ و ادامه حمایت مالی از نیروهای امنیتی دفاعی افغانستان تا سال ۲۰۲۰ درین نشست مورد بحث قرار خواهد گرفت.

لوت همچنین گفت که در نشست وارسا که نشست سران ناتوست نیز درین مورد بیشتر صحبت خواهد شد.

قرار است در نشست وارسا که تا کمتر از دو ماه دیگر برگزار شود، اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان هم اشتراک کند.

وزیر خارجۀ امریکا گفت که نشست فعلی در بروکسل تهداب گذار نشست وارسا است.

آلوده ترین هوای جهان در شهر زابل ایران ثبت شده است و از جملهء پنج شهرجهان که دارای آلوده ترین هوا اند، چهار آن در کشور هند است.

با آنکه کارشناسان سازمان صحی جهان پذیرفته اند که هند با آزمون های جدی در زمینهء آلوده گی هوا مواجه است، اما وضعیت در برخی کشورهای جهان آنقدر بد است که نسبت عدم موجودیت سیستم نظارت یا دیده بانی از وضعیت آلوده گی هوا نمی شود آن ها را در ردبندی آلوده گی هوای سازمان صحی جهان شامل ساخت.

به نوشتهء آژانس خبری رویترز، آلوده ترین هوای جهان در شهر زابل ایران ثبت شده است که از توفان های ریگ در تابستان که ماه ها ادامه می یابد متاثر است.

شهر زابل ایران از لحاظ وضعیت آلوده گی هوا در کنار شهرهای گالیار(Gwalior)، الله اباد(Allahabad)، پتنه(Patna) و راجپور(Raipur) هند قرار دارد.

ذرات عناصر موجود در هوا می تواند در دراز مدت موجب سرطان های شش، سکتهء مغزی و بیماری های قلبی شده باعث مرگ زودرس شود.

سازمان صحی جهان می گوید، سالانه حدود هفت ملیون تن در جهان در اثر مرگ های قبل از وقت ناشی از آلوده گی هوا، هلاک می شوند که دلیل مرگ حدود سه ملیون تن آنها هوای آلوده بیرونی است.

شهر دهلی جدید که در سال 2014 میلادی به حیث آلوده ترین شهر جهان خواده شده بود، تلاش کرده است با محدود ساختن وسایط نقلیهء شخصی برای یک مدت کوتاه، افرازات گازهای مسموم را کنترول کند.

ماریا نیرا(Maria Neira) مسوول بخش صحت عامه و محیط زیست سازمان صحی جهان از تلاش ها حکومت هند به خاطر انکشاف یک برنامهء ملی برای برخورد با این مشکل، ابراز ستایش کرده است.

ماریا نیرا گفته است:

"شاید تعدادی از بدترین شهرهای جهان که نفوس خیلی زیاد هم دارند در این رده بندی شامل ساخته نشده باشند، چون وضعیت در آن شهر ها آنقدر بد است که حتی سیستم نظارت از آلوده گی هوا را هم ندارند؛ بناً عادلانه نخواهد بود که در این ردبندی مقایسه شده، داخل دسته بندی شوند."

یک سروی سازمان صحی جهان که در 300 منطقهء شهری جهان اجرا شده است نشان می دهد که صرف دو درصد کیفیت هوا در شهر های کشورهای فقیر با ستندرد سازمان صحی جهان برابر بوده در حالیکه این فیصدی در شهر های کشورهای ثروتمند تر 44 در صد است.

ناصر یکی از شهروندان کابل از خاصیتهای مختلف صابونهای ساخت ولایت کندهار یاد میکند و خوش دارد محصولات وطنی را به فروش برساند.

امریکا به حفظ هزاران نیرویش در افغانستان در جریان امسال و فراتر از آن متعهد است.

جان کری وزیر خارجۀ امریکا این سخن را در جریان نشست خبری در بروکسل مرکز بلجیم شام روز پنجشنبه گفت:

" ما پیشرفت ماموریت حمایت قاطع و نیاز به ادامۀ کمک مالی با نیروهای امنیتی افغانستان را بررسی می کنیم. همچنان طرح روی دست است که به اساس آن حضور جدید و انعطاف پذیر خود را در منطقه فراتر از سال ۲۰۱۶ بررسی می کنیم. تأکید می کنم که امریکا به نگهداشتن ۹۸۰۰ سربازش در قسمت اعظم امسال در افغانستان متعهد است و این که بعد از آن ۵۵۰۰ تن از نیروهایش را درین کشور نگه دارد که ۳۴۰۰ تن به انجام مسوولیت های ناتو گماشته خواهند شد."

ىر حال حاضر، بیش از ۱۲ هزار سرباز از حدود ۴۰ کشور در چوکات ماموریت حمایت قاطع در افغانستان فعالیت دارند، ماموریتی که در بهار سال ۲۰۱۵ میلادی آغاز شده بود.

کری افزود که امروز جمعه با همتایانش از ناتو و نیز شرکای ناتو در مأموریت حمایت قاطع درینموارد بیشتر صحبت خواهد شد.

صلاح الدین ربانی وزیر خارجۀ افغانستان هم در دومین روز و آخرین روز این نشست با آن ها خواهد بود.

پیش ازین، دوگلاس لوت نمایندۀ ایالات متحده امریکا در ناتو در نشست روز چهارشنبه گفت که ماموریت ناتو در افغانستان هنوز تکمیل نشده و پایان نیافته است.

او نیز گفت که ادامه ماموریت حمایت قاطع فراتر از سال ۲۰۱۶ و ادامه حمایت مالی از نیروهای امنیتی دفاعی افغانستان تا سال ۲۰۲۰ درین نشست مورد بحث قرار خواهد گرفت.

لوت همچنین گفت که در نشست وارسا که نشست سران ناتوست نیز درین مورد بیشتر صحبت خواهد شد.

قرار است در نشست وارسا که تا کمتر از دو ماه دیگر برگزار شود، اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان هم اشتراک کند.

وزیر خارجۀ امریکا گفت که نشست فعلی در بروکسل تهداب گذار نشست وارسا است.

ینس ستولتنبرگ منشی عمومی ناتو موضوعات کلیدی را در بارۀ امنیت افغانستان برجسته ساخت. وی امروز در نشست وزرای خارجۀ ناتو در مقر این پیمان در پایتخت بلجیم گفت: "پایداری نیروهای امنیتی افغانستان برای ناتو مهم است." مصطفی صدیقی گزارشگر رادیو آزادی از بروکسل گزارش می دهد.

وزارت خارجه پاکستان میگوید که در بخش پروسه صلح افغانستان کار های زیاد را انجام دادهاند و همکاری های شان نباید نادیده گرفته شود.

نفیس زکریا سخنگوی این وزارت امروز در اسلام آباد در یک نشست خبری گفت که پاکستان نباید بخاطر مشکلات مقصر دانسته شود:

" پاکستان کار های زیاد کرده و در مورد صداقت پاکستان نباید شک و تردید باشد. ما بدون استثنا علیه تمامی گروههای تروریستی اقدام کردهایم. بار ها گفته ایم که شک در بارۀ نیت و تلاشهای پاکستان نه تنها کار درست نیست بلکه سودش به کسانی میرسد که نمیخواهند صلح در افغانستان تامین شود."

پس از برگزاری پنجمین نشست چهار جانبه در مورد گفتگو های صلح افغانستان در اسلام آباد، حکومت افغانستان امروز باز هم روی عملی شدن تعهدات پاکستان تاکید ورزید.

حکومت افغانستان میگوید، پاکستان وعده سپرده بود که علیه طالبانی که خواهان مذاکرات صلح نیستند، اقدام میکند.

منشی عمومی ناتو میگویدکه پایداری نیروهای امنیتی افغانستان برای ناتو مهم است.

ینس ستولتنبرگ، این سخن را امروز در نخستین روز نشست دو روزۀ وزیران خارجه ناتو ابراز کرد:

"ما در مورد تعهد دوامدار خود در باره افغانستان بحث میکنیم، در مورد آموزش، مشوره و همکاری با نیرو های امنیتی افغانستان و نیز ادامه حمایت مالی ازین نیروها تا سال ۲۰۲۰ هم صحبت خواهیم کرد."

نشست وزیران خارجه ناتو در بروکسل پایتخت بلجیم برگزار شده است.

قرار است فردا در روز پایانی این نشست وزیر خارجۀ افغانستان نیز شرکت کند.

تیم فوتبال زیر سن ۱۶ سال امرخیل قهرمان لیگ الف ۱۶ سال کابل شد.

سیدعلی کاظمی مسئول مطبوعات فدراسیون فوتبال افغانستان به رادیو آزادی گفت که تیم زیر سن ۱۶ سال امرخیل دیروز توانست در مسابقه نهایی تیم های لیگ الف ۱۶ سال کابل تیم امرخیل تیم آریا را در ضربات پینالتی با تفاوت سه گول شکست دهد.

به گفته آقای کاظمی دو تیم فاینلست همچنان جواز حضور در لیگ برتر ۱۶ سال کابل را نیز به دست آوردند.

این مسابقات برای یکماه دوام داشتند که در روز اخیر با توزیع کپ و مدال قهرمانی از سوی یوسف کارگر معاون فدراسیون فوتبال به قهرمانان خاتمه یافت.

دو تن از بازیکنان پارا المپیک تکواندوی افغانستان برای اشتراک در مسابقات افریقایی پارا تکواندو به مصر رفتند.

عارف پیمان سخنگوی ریاست تربیت بدنی افغانستان به رادیو آزادی گفت که ذکیه خدا دادی و ذبیر حیدری دو تن از ورزشکارانی افغان هستند که در این مسابقات به نمایندهگی از افغانستان اشتراک میورزند.

به گفته آقای پیمان اعزام این دو تن برای اشتراک در مسابقات قاره افریقا نشان دهنده حمایت از تمامی ورزشکاران به خصوص ورزشکاران دارای معلولیت میباشد.

فدارسیون پانکریشن افغانستان میگوید آمادهگی تیم ملی پانکریشن جهت اشتراک در مسابقات جهانی آغاز شده است.

محمد عجب نور سیار رئیس این فدراسیون امروز در صحبت با رادیو آزادی گفت در این مسابقات بیش از ۴۰ کشور جهان اشتراک میکند و ورزشکاران افغان نیز برای بدست آوردن امتیازات خوب تلاش های جدی شان را آغاز کرده اند.

در این مسابقات به شمول مربی و داوران هشت بازیکن شرکت میورزند و قرار است در ماه اگست در کشور گرجستان راه اندازی شود.

حکومت افغانستان میگوید در صورتیکه طالبان مسلح حاضر به گفتگوهای صلح نشوند، کشورهای دخیل در نشست چهارجانبه باید در برابر این گروه دست به اقدام مشترک بزنند.

دواخان مینه پال یک معاون سخنگوی رئیس جمهور روز پنجشنبه در صحبت با رادیو آزادی گفت، نیاز است تا کشورهای دخیل در این نشست بخاطر عملی شدن تعهدات پاکستان بر آن کشور فشار وارد کنند.

وی گفت:

"خواست ما همین است که چین و امریکا بر پاکستان فشار وارد کنند تا تعهداتی را که در جریان مذاکرات چهار جانبه انجام میدهد عملی کند، طالبان را بر میز مذاکره بنشاند و اگر آنان صلح نمیکنند و به جنگ دوام میدهند باید در برابر شان اقدام مشترک صورت گیرد."

پیش از این رئیس جمهور اشرف غنی گفته بود که دیگر انتظار ندارد تا پاکستان طالبان را بر میز مذاکره حاضر کند بلکه از آن کشور خواسته است تا بر ضد طالبان در خاکش اقدام کند.

این در حالیست که کشورهای دخیل در پنجمین نشست چهارجانبه در رابطه به صلح افغانستان به روز چهارشنبه در اسلام آباد با نشر اعلامیهیی روی تعهد همکاری شان با افغانستان تاکید کرده گفتند که خشونت راه حل نیست و یگانه راه رسیدن به تفاهم سیاسی، مذاکرات صلح است.

در این نشست که نمایندههای امریکا، چین و پاکستان در اسلام آباد اشتراک داشتند حضرت عمر زاخیلوال سفیر افغانستان در پاکستان گفته که کشورش خواهان بررسی عواملی است که چرا تعهدات قبلی عملی نشدهاند.

پاکستان در چند دور گذشته این مذاکرات تعهد کرده بود که طالبان را حاضر به مذاکره صلح با حکومت افغانستان خواهد کرد.

در این میان شماری از اعضای ولسی جرگه افغانستان میگویند، حکومت باید به سایر کشورها در این خصوص تکیه نکند و تلاش ورزد تا مذاکرات بین الافغانی را راه اندازی کند.

عبدالقادر ځاځی عضو کمیسیون روابط بینالمللی این جرگه با اشاره به انجام مذاکرات با حزب اسلامی حکمتیار در صحبت با رادیو آزادی گفت:

"پس از این حکومت و مردم افغانستان این را بدانند که بیگانهها بنام ملل متحد یا بنام امریکا، چین و پاکستان هیچوقت نمیخواهند در این کشور صلح و امنیت باشد، به همین خاطر پیشنهاد من اینست همانگونه که مذاکرات با حزب اسلامی بین الافغانی بود همینطور باید با طالبان برخورد شود، آنان نمایندههای شان را بفرستند با حکومت بنشینند مذاکرات نموده و به تفاهم برسند."

این سخنان در حالی ابراز میگردند که حکومت افغانستان به تازه گی پس از حدود دو ماه مذاکرات با حزب اسلامی حکمتیار مسوده توافقنامه صلح با این حزب را نهایی ساخته است.

اما شماری از آگاهان مسایل سیاسی و نظامی بدین باور اند که حکومت باید امریکا و چین را متقاعد بسازد تا فشارهای لازم را بر پاکستان وارد کنند.

اسحاق اتمر یکی از این آگاهان به رادیو آزادی گفت، در صورتیکه پاکستان مثل گذشته به تعهداش عمل نکند و طالبان به صلح حاضر نشوند باید با استفاده از راههای نظامی شرایط بر آنان تنگ تر ساخته شود.

اسحاق اتمر آگاه مسایل سیاسی

آقای اتمر گفت:

"گزینههای دیگر برای حکومت افغانستان وجود دارد که دید و بازدیدهای خود را با امریکا و چین افزایش دهد تا واقعاً فشارهای تعهد شده بر پاکستان عملی شوند و از این طریق پاکستان از موضع قبلی اش بیرون شود در غیر آن افغانستان باید روی راههای بدیل مثل راههای نظامی که بتواند مخالفین اش را شکست دهد، فکر کند."

در عین حال محمد نذیر احمدزی عضو ولسی جرگه میگوید، آنچه از نشستهای چهار جانبه انتظار میرفت بدست نیآمد، اما به گفته وی در کنار آن نیاز است تا برای دریافت راه های بدیل تلاش صورت گیرد.

گزارش: سحرلیوال

در یک گزارش تازه هُشدار داده شده است، که اگر جهان همین حالا اقدام نکند، پیشبینی میشود که تا سال ۲۰۵۰، سالانه ده میلیون تن در نتیجهء عفونت های مقاوم جان خواهند داد.

این گزارش زیر نام "بررسی مقاومت دواهای ضد میکروب" امروز از سوی یک کمیسیون توظیف شده توسط حکومت بریتانیا پخش شد.

در این گزارش یک طرح برای مبارزه علیه تهدید مقاومت میکروب ها در برابر دواهای ضد میکروب پیشنهاد شده است.

گفته شده است که عفونت ها در مقابل دواهای موجود مقاوم شده اند و این سبب شده تا افراد در نتیجهء زخم های سطحی و عفونت های معمول جان بدهند.

در این طرح روی سرمایه گذاری میلیارد ها دالر برای کشف انتی بیوتیکهای جدید و انقلاب در نحوهء استفاده از انتی بیوتیکها و کمپاین وسیع برای آموزش مردم تأکید شده است.

دیگر سفارش های گزارش شامل بهبود دسترسی مردم به آب آشامیدنی صحی، حفظ الصحه و شفاخانه های پاک میشود تا از گسترش عفونتها جلوگیری صورت گیرد.

در گزارش همچنان آمده که در بدل کشف هر انتی بیوتیک جدید برای شرکتهای دوا سازی بین یک میلیارد دالر تا یک ونیم میلیار دالر پرداخته شود و استفادهء گسترده انتی بیوتیک در زراعت کاهش یابد.

پس از پایان یافتن سفر سه روزه رئیس اجرائیه افغانستان به چین، اکنون ریاست اجرائیه میگوید که تعهدات چین با این کشور افزایش یافته است.

مجیب الرحمن رحیمی سخنگوی ریاست اجرائیه به روز پنجشنبه به رادیو آزادی گفت که در جریان این سفر مقامهای چینی آمادگی کامل نشان دادهاند که در بخشهای فراهم آوری تجهیزات نظامی به نیروهای امنیتی افغان، تقویت پروسه صلح و مبارزه جدی با تروریزم همکار خوب با افغانستان باشند.

مجیب الرحمن رحیمی سخنگوی ریاست اجرائیه

وی گفت:

"چیناییها در عرصههای مختلف آماده هستند که افغانستان را کمک بکنند و در افغانستان سرمایه گذاری بکنند در بخشهای اقتصادی، امنیتی، مبارزه با تروریزم، روند صلح و کمک به نیروهای امنیتی افغانستان."

پیش از این لوی درستیز چین در دیدار با رئیس جمهور غنی گفته است که کشورش آماده است تا ۷۳ میلیون دالر را به نیروهای نظامی افغانستان کمک کند.

تاکنون کشورهای امریکا، هند و روسیه به نیروهای امنیتی افغانستان کمکهای نظامی بیشتر کردهاند و چندی پیش امریکا ۴ بال طیاره جنگی نوع A-29 و روسیه، ده هزار میل کلاشینکوف به نیروهای امنیتی این کشور کمک کرد.

ریاست اجرائیه همچنان میگوید که چین متعهد شده که به زودی ماشینهای سکنر را جهت بررسی دقیق موترهای باربری، به افغانستان کمک کند.

فرستادن نظامیان افغان جهت آموزش به چین، امضای شش تفاهمنامه اقتصادی، تخنیکی و کمکهای بلاعوض با افغانستان، به گفته مقامهای ریاست اجرائیه بخش دیگر از دستآوردهای سفر عبدالله به چین بودهاست.

در همین حال شماری از آگاهان سیاسی میگویند که آقای عبدالله در جریان این سفر توانست که به دستآورد های نایل شود.

نصرالله ستانکزی یکی از این آگاهان به رادیو آزادی گفت که امضای چند توافقنامه و تقویت همکاریها در بخش امنیتی و مبارزه با تروریزم از نمونههای برازنده آن است.

نصرالله ستانکزی

وی گفت:

"سفر اخیر شان پُر دستآورد بوده به این معنی که به تداوم سفرهای که صورت گرفته در این سفر دو مسئله برجسته است یکی در بخش پشتیبانی صلح و کمک به نظامیان افغان و دوم امضای شش تفاهمنامه که میان دو کشور عقد شدهاست."

چین یکی از کشورهای بزرگ نظامی در منطقه است و این کشور روابط نزدیک با پاکستان نیز دارد.

شماری از آگاهان نظامی میگویند که همکاری چین با نظامیان افغان و پشتیبانیاش از پروسه صلح افغانستان که یکی از اعضای گروه هماهنگی چهار جانبه صلح افغانستان است، میتواند به زودی سبب تأمین ثبات در کشور شود.

عتیق الله امرخیل یکی از این آگاهان نظامی به رادیو آزادی گفت که باید این همکاری ها در عمل پیاده شود و در غیر آن تعهدات که جنبه عملی نداشته باشد دردی را دوا نخواهد کرد.

گزارش: نورالله شایان

برنامهء این هفتهء در امواج آزادی برای بحث در مورد "پروژه انتقال برق از ترکمنستان و اهمیت آن برای افغانستان" اختصاص داده شده است.

مهمانان این برنامه هریک پیرامون موضوع صحبت نموده، به پرسش های شنونده گان رادیوآزادی پاسخ می دهند.

لطفاً نظریات و پرسش های تان را با ما در میان بگذارید. شماره های تلیفون ما در کابل:

0-700-822-755

0-799-203-540

و همچنان به شماره های بین المللی ذیل در کابل تماس بگیرید:

4101 -42022112

4201 -42022112

4301 -42022112

همچنان می توانید پرسش های تان را از طریق فیسبوک نیز به ما ارسال کنید.

عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه حکومت پس از امضای شش سند و دیدارهای رسمی با مقامات چینایی دیروز به کابل رسید.

در صفحه تویتر آقای عبدالله این خبر منتشر شده و در آن گفته شده است که رئیس اجرائیه حکومت در جریان سفر سه روزه به چین با رئیس جمهور، صدراعظم و برخی از مقامات بلند پایه دیگر چین ملاقات کرده است.

همچنان رئیس اجرائیه درمورد روند صلح افغاستان روی نقش مؤثر چین تأکید کرده و از مقامات چینایی خواهان همکاری در بخش صلح، همکاری های نظامی و دیگر کمک ها لازم شده است.

رئیس اجرائیه در چین با مقامات آن کشور شش سند همکاری را در بخش همکاری های تخنیکی و اقتصادی امضا کرده است.

احمد فرید تاج باشنده ولایت ننگرهار لیسانس رشته ادبیات بوده و در دوایر معتبر کار کردهاست. اما امروزه از بیکاری رنج میبرد. وی سرپرستی یک فامیل هفت نفری را بدوش دارد.

یاقوت از جمله احجار یا سنگ های قیمتی است که از آن در صنایع زیورسازی و اشیای زینتی دیگر استفاده می شود، معدن این سنگ قیمتی در افغانستان در ناحیه جگدلک واقع سرک میان کابل - جلال آباد قرار دارد و نوع دیگر یاقوت را بنام لعل بدخشان می نامند که معدن آن در منطقه اشکاشم بدخشان است، این ماده معدنی به رنگ های سرخ و ارغوانی و رنگ های متفاوت دیگر موجود است. یا قوت از زمانه های قدیم مورد استفاده سلاطین بوده که آثار آن در برخی جاها دیده شده و تا اکنون استعمال دارد.

در این برنامه در باره یاقوت یکی از سنگ های قیمتی حرف میزنیم. این سنگ یکی از مهم ترین سنگ های قیمتی در سراسر دنیا بعد از الماس است.

این برنامه را مهریه انوری تهیه کرده است.

خبرنگاران تحقیقی از بوسنیا هرزگوینا و مکسیکو برندهء جایزهء بین المللی ژورنالیزم موسوم به کنیقت اینترنشنال ژورنالیسم آورددر سال ۲۰۱۶ شدند.

این جایزهء به خاطر پرده برداری این خبرنگاران از موارد اختلاس و برخورد نادرست بلند پایهترین مقام ها، به آنها اهدا شد.

مرکز بین المللی برای خبرنگاران در واشنگتن دیروز اعلان کرد که میرندا پتروچیچ خبرنگار مقیم در سرایی وو و تیمی از خبرنگاران تحقیقی شبکهء خبری مکسیکویی اریستیگوی نوتیس یاس، برندههای این جایزه معتبر استند.

جایس بارناتان، رییس مرکز بین المللی برای خبرنگاران گفت "این خبرنگاران تحقیقی با افشاگری معاملاتی که مقام های ارشد در آن نقش داشته اند، جهان را تغییر دادند."